SUY NIỆM MỖI NGÀY

Tuyệt tác cuối đời của Lev Tolstoy

( WISE THOUGHTS FOR EVERY DAY)

Đỗ Tư Nghĩa dịch theo bản Anh ngữ của Peter Serikin

 

.

 

 

46. KIÊU MẠN
 

          Trong thời cổ đại, ngay cả trong thời trung đại, người ta tin rằng, không phải mọi dân tộc đều b́nh đẳng, và một vài dân tộc, như Ba Tư, Hy Lạp, La Mă, hay Pháp, th́ ưu việt hơn những dân tộc khác. Chúng ta không c̣n có thể tin như vậy.

Chỉ có trẻ con mới là bằng chứng của sự b́nh đẳng thực thụ giữa con người với nhau. Người lớn phạm một tội ác khi họ dạy trẻ con đối xử với tha nhân một cách bất b́nh đẳng.

Chủ nghĩa dân tộc [150] là một thành kiến đặt nền tảng trên sự bất b́nh đẳng giữa những dân tộc. [151]

Những kẻ tôi tớ [152] trong nhà của những người giàu cấu thành một sự phi lư [153]vốn đi ngược lại Kytô giáo.

Những kẻ rao giảng đạo đức, thường hay giới hạn trách nhiệm của họ vào gia đ́nh hay đất nước, nhưng trong khi làm như vậy, họ dạy sự ích kỷ. Gia đ́nh và đất nước chỉ là hai ṿng tṛn nằm trong cái ṿng tṛn lớn hơn, là nhân loại.

___________

[150] Nationalism.

[151] Có rất nhiều loại chủ nghĩa dân tộc. Có lẽ, ở đây Tolstoy muốn nói đến “chủ nghĩa dân tộc quá khích” – v́ quyền lợi của dân tộc ḿnh, người ta sẵn sàng xâm phạm đến quyền lợi của những dân tộc khác.

[152] Một ư tưởng rất tiến bộ!

[153] Absurdity.
 

 

 

47. PHÁN XÉT & TRỪNG PHẠT         


          Sự trả thù và trừng phạt đối với những ai đă lăng nhục hay làm hại bạn trong bất cứ cách nào, là một sai lầm. Lời dạy rằng sự bạo động th́ hữu ích cho con người, cũng là một sai lầm.

Sự bạo động có thể là một cản trở và một chướng ngại cho những ǵ mà người ta muốn. Tuy nhiên, giống như một con đập vốn không thể ngăn ḍng chảy của một con sông, sự bạo động không thể ngăn chặn cơn thủy triều của cảm xúc, mà sẽ một ngày nào đó, vỡ bùng ra.

Mọi người đều hiểu rằng, cái xấu không thể tiêu diệt cái xấu. Chúng ta chỉ tăng cường cái xấu ác, khi ta tin rằng cái xấu phải bị trừng phạt. Chúng ta không tiêu diệt được cái xấu, mà chỉ làm gia bội nó, khi ta đáp trả cái xấu bằng cái xấu.[154]

Ta có thể thấy tội lỗi trong người khác, một cách dễ dàng như ta thấy vết nhơ trên mặt họ, nhưng ta không thể thấy chính những tội lỗi của bản thân [155], bởi v́ ta không đang nh́n vào tấm gương của lương tâm ḿnh. Ta cần soi vào tấm gương đó một cách thường xuyên hơn. Rồi, chúng ta sẽ trách cứ những người khác ít hơn về những tội lỗi của họ, và trở nên thuần khiết hơn.


____________

[154] H́nh như nhân loại chưa bao giờ học được chân lư này? Mọi cuộc chiến tranh trong lịch sử đều “đáp trả cái xấu bằng cái xấu.”

[155] Ca dao Việt Nam có câu: “ Chân ḿnh th́ lấm lê mê/ Lại cầm bó đuốc mà rê chân người.”

 

 

48. BẠO ĐỘNG & CHIẾN TRANH

 

          Có vẻ như việc làm thay đổi xă hội và làm cho con người trở nên tốt hơn, là một vấn đề đơn giản. Do vậy, chúng ta thường hay cố thay đổi những ai xung quanh ta và quên đi việc phát triển tâm linh của chính ḿnh – tự phấn đấu để đạt tới sự toàn thiện nội tại. Con đường chân thực [156] duy nhất để cải thiện xă hội, là cải thiện cái tôi tâm linh của bạn. [157]

Nhiều thành kiến, niềm tin sai lầm, những thái độ giả dối [158] và nhiều nghi thức trống rỗng bảo chúng ta làm thế nào để phục vụ Thượng đế. Cũng có thành kiến cho rằng, một số người có thể cưỡng bách áp đặt [159] lên kẻ khác những quan điểm của họ về cách sống một cuộc sống tốt đẹp, và bảo họ phải làm cái ǵ.

Làm thay đổi xă hội mà không có sự cải thiện nội tại của mỗi cá thể, th́ giống như việc cố tái thiết một ngôi nhà bằng đá, mà chỉ dịch chuyển và tái sắp xếp những ḥn đá, chứ không dùng vôi hồ để gắn chúng lại. Bất luận bạn sắp xếp những ḥn đá ra sao, nếu chúng không được gắn lại với nhau, th́ khi gặp thời tiết xấu, toàn bộ ṭa nhà sẽ ră ra từng mảng.

Sự cải thiện thế giới này nằm trong việc thay thế bạo động bằng t́nh yêu, và trong việc hiểu rằng, cái nền tảng cho một cuộc sống đẹp, không phải là sợ hăi sự bạo động, mà là t́nh yêu.
 

_________________

[156] Real.

[157] Xin được nhắc lại, đây cũng là ư kiến của những hiền nhân thuở xưa, và cả hiện nay – xin đơn cử một trường hợp: Krishnamurti. Đây là một câu nói cần được suy ngẫm – nhất là những người có tâm huyết muốn cải tạo xă hội. [ Mặc dù nội hàm của chữ “cái tôi tâm linh” có thể được hiểu một cách khác nhau bởi những nhà tư tưởng khác nhau, nhưng về cơ bản, họ nói những điều rất giống nhau].

[158] False.

[159] Sẽ rất tốt, nếu các nhà giáo dục và các nhà chính trị suy ngẫm về câu nói này.

 

 

trang đỗ tư nghĩa

chân trần

art2all.net