Bo đi Hagibis v Mitag

Đau đầu theo dự bo!

Đặng Ngọc Khoa.

Sng nay 24.11, nếu dự bo đng, tm bo Hagibis (23W) đi qua vng phụ cận Nha Trang. Mưa suốt đm 23.11 trn vng vịnh đẹp. Mi bo xng đầy giải đất Nam Trung bộ. N v bo Mitag (24W) lm đau đầu cc nh dự bo suốt tuần qua. Nếu bo Hagibis (23W/ tn Philippines l Lando, tn VN l số 7), mạnh yếu c lc khc nhau nhưng do c đường đi kh thẳng v ổn định nn sai số trong dự bo khng cao. Đ lu lắm rồi mới c bo đổ bộ vng Khnh Ha- Ninh Thuận nhưng hy vọng với rất nhiều đảo cản đường trong vịnh Nha Trang v những dy ni đ Phan Rang- Phan R, bo sẽ yếu đi một phần trước khi ầm ầm đập xuống mặt quốc lộ 1. Với tầm bo hoạt động 815km, cc địa phương Bnh Định, Ph Yn, Ninh Thuận, Bnh Thuận, Đồng Nai, B Rịa Vũng Tu, TP HCM gần như chắc chắn lọt vo vng hứng bo. Một số địa phương vng ngoi cũng bị ảnh hưởng mưa to gi lớn, ngập ng cục bộ. Tuy nhin, quan ngại nhất, cng đến gần bờ, bo hầu như cng mạnh ln, chiều 23.11 Hagibis lại được dự bo khng suy giảm khi chạm bờ nn sức tn ph sẽ khng l chuyện nhỏ!

 

Rắc rối hơn l bo Mitag. Từ đầu đến nay, cc cơ quan cảnh bo bo quốc tế lin tục thay đổi dự bo, thậm ch c lc họ khng tun theo quy trnh 6 giờ dự bo một lần m lại ra thng bo đột xuất. Ngy đầu họ dự bo bo đi thẳng như kẻ chỉ, trực chỉ hướng ty giống bo Hagibis. Ngy thứ hai, lại thay đổi dự bo đến 4 lần, mỗi lần lại nhch đường đi của bo ln pha bắc một t, tức từ miền nam ln miền trung rồi miền bắc Philippines, thậm ch khuya 21.11 dự bo bo sẽ đi hẳn ln cực bắc, hướng pha Đi Loan v Hồng Kng. Nhưng khng, mới đy, mũi tn dự bo lại dịch xuống một đoạn, miền trung VN c vẻ nằm trong tầm ngắm của một số m hnh dự bo trong khi mắt bo đ h lộ trn đường quần tụ . Căn cứ nhiệt độ bề mặt nước biển, nếu bo ln phương bắc, trước sau sẽ chết yểu. Nếu xui về Trung Trung bộ hoặc Nam bộ, bo cn c cơ hội hoạt động lu hơn. Đi khi điều khng ai muốn lại xảy ra v đ l khả năng xấu nhất khng ai c quyền chọn lựa.

 

 

Suốt tuần qua, cc bản đồ SST cho thấy nhiệt độ ven bờ biển Đng chỉ cn ấm từ pha nam trở xuống, từ 26 đến 28 độ C, c thể tiếp tay cho bo. Như vậy về l thuyết bo Hagibis sẽ ổn định tại vng biển pha nam để được nung đầy nhiệt lượng. V c thể do bo qu mạnh nn n sẽ vượt qua vng nhiệt độ thấp ven bờ tiến su vo đất liền. Cn gi ma Đng bắc, c du7s hiệu bị yếu đi nn hai ngy qua cả hai bo Hagibis v Mitag đều nhch ln pha bắc, d Philippines vẫn dự bo gi ma Đng bắc sẽ tiếp tục mang my mưa ln cc đảo.

 

Tất nhin, dự bo no cũng c sai số. Theo HKO (Hồng Kng), ngay tại thời điểm dự bo, vị tr tm bo đ lệch 30km. Di 24h sai 150km, 48h sai 250km v 48h sai 350km. V vậy khi đặt vấn đề bo sẽ đổ bộ vo địa điểm cụ thể no ta sẽ b tay. Để cho ra một dự bo chnh thức, cc cơ quan cảnh bo phải tham khảo rất nhiều yếu tố, nhiều m hnh, nhiều phương tiện, nhiều nguồn tin, nhiều nhận định, nhưng quan trọng nhất vẫn l nhiệt độ bề mặt nước biển (SST), gi ma Đng bắc v cc p cao, với VN l p cao trn đảo Hải Nam sẽ đẩy gi đến vng mưa bo.

 

Tại VN, căn cứ quầng my bo hm 23.11 đ phủ một phần ln đất liền, c thể khẳng định mưa lũ trong v sau bo sẽ gy ngập cục bộ nhiều nơi trong đ c TP HCM, lũ qut cũng sẽ xảy ra ở Ph Yn, Bnh Thuận, Ninh Thuận. Đồng thời nh vườn ở Đồng Nai, B Rịa- Vũng Tu kh trnh thiệt hại. Kinh nghiệm bo Peipah vừa qua, do mi lo phng chống bo, mọi người qun lũ lụt. Hậu quả l trận lụt lịch sử đ diễn ra rạng sng 12.11 ở miền Trung với bao nhiu thiệt hại về của v người. Nay với bo Hagibis, cần phng trnh bo song song phng trnh lụt vng thấp, sạt lở đất vng cao.

 

Trước thin tai, con người v cng nhỏ b nhưng cũng trong thin tai, con người le sng bao điều. Tm l chủ quan, bng quan chnh l tng phạm.

ĐNK.

1/ Nhiệt độ bề mặt nước biển theo đo đạc thực tế hm 22.11 của OWI.

2/ Dự bo đường đi bo Hagibis trn nền bản đồ nhiệt độ (cột dọc bn phải). Ảnh UW- CIMSS (Mỹ).

3/ Ảnh vệ tinh bo đi Hagibis (23W) v Mitag (24W) hồi 4h sng 23.11.Ảnh WGJ (Nhật bản).

4/ Bản đồ dự bo bo Mitag tại cảnh bo số 9. Ảnh TY2/ Pagasa (Philippines).

5/ Dự bo vng tm bo Hagibis đi qua lc 7h sng 24.11. Ảnh TSR (Anh).

 

nguồn : Đặng Tiến