Trần Ngọc Bảo

 

HAI MẶT CỦA HIỆN THỰC

Thiền sư Ajahn Chah


Trong cuộc sống chúng ta có hai khả năng: hoặc là ch́m đắm trong lạc thú trần gian hoặc vượt qua nó. Đức Phật là người đă vượt thoát ra khỏi lạc thú trần gian và đạt được sự tự do tự tại.

Cũng như thế, có hai loại hiểu biết – hiểu biết về cơi trần gian và hiểu biết về tâm linh hay giác ngộ thật sự. Nếu chúng ta chưa tu tập và rèn luyện, th́ dù kiến thức của chúng ta có cao siêu đến đâu, nó vẫn mang tính chất trần thế và không giúp chúng ta đạt được sự tự do, giải thoát.

Hăy suy nghĩ và quan sát cho kỹ! Đức Phật đă nói rằng mọi thứ ở trần gian làm cho thế giới vần xoay. Chạy theo trần gian th́ tâm trí sẽ dính mắc vào trần gian; th́ dù đến dù đi nó cũng làm cho ḿnh mắc kẹt, chẳng bao giờ hài ḷng. Người trần luôn luôn chạy đuổi theo một cái ǵ đó – chẳng bao giờ thấy đủ. Kiến thức về cơi trần chính thật là vô minh; nó không phải là loại hiểu hiểu biết thật sự rơ ràng. Cho nên nó chẳng bao giờ có chỗ tận cùng. Nó xoay vần theo các mục tiêu trần thế, đó là tích lũy của cải, t́m kiếm địa vị, mong cầu tiếng tăm và lạc thú; đó là một khối ảo tưởng làm cho chúng ta mắc kẹt.

Một khi chúng ta đạt được một cái ǵ th́ ngay đó có sự ganh tỵ, có lo âu, và có ích kỷ. Và khi chúng ta thấy ḿnh bị đe dọa không thế nào xua đuổi đi mối đe dọa đó th́ tâm trí liền nghĩ ra bao nhiêu phương cách, t́m kiếm bao nhiêu loại vũ khí và thậm chí là bom đạn hạt nhân, chỉ để hủy diệt nhau. Tại sao lại rắc rối, phức tạp đến như vậy?

Bởi v́ đó là cách vận hành của thế gian. Đức Phật đă nói nếu chúng ta chạy đuổi theo nó th́ chẳng bao giờ có chỗ tận cùng.

Hăy đến đây và tu tập để giải thoát! Dĩ nhiên không phải dễ dàng sống theo tuệ giác, nhưng bất cứ ai mong mỏi t́m Đạo và đạo quả th́ có thể đi đến nơi niết bàn tịch diệt. Phải chịu khó, và bằng ḷng với rất ít thứ: ăn ít, ngủ ít, nói ít; và sống trong sự điều độ. Bằng cách đó chúng ta sẽ chấm dứt mọi ô nhiễm, ch́m đắm của trần gian.

Nếu hạt giống trần gian chưa bị bứt rễ, th́ chúng ta sẽ tiếp tục bị rắc rối và lẩn quẩn hoài trong một ṿng tṛn vô tận. Cho dù là quí vị đă xuất gia, th́ cơi trần này vẫn cuốn quí vị đi. Nó sẽ tạo ra cho ḿnh nào là quan niệm, nào là ư kiến, nó tô điểm và trang hoàng các tư tưởng của ḿnh – thế gian này là như thế.

Người ta thường không nhận thức được điều ấy. Họ cho rằng họ sẽ hoàn thành các mục tiêu trong đời. Họ luôn nuôi hy vọng thành tựu một cái ǵ đó. Giống như một ông bộ trưởng chính phủ khi bắt đầu nhận chức. Ông ta cho rằng ḿnh đă có giải pháp cho mọi vấn đề, ông sẽ dọn dẹp mọi thứ của triều đại trước và nói, “Hăy nh́n đây! Tôi sẽ làm cho mà xem!” Thế rồi ra tay, vứt cái này ra, đưa cái kia vào, và cuối cùng th́ chẳng xong một cái ǵ. Người ta chẳng bao giờ thật sự hoàn thành một cái ǵ cả.

Quí vị chẳng bao giờ làm một cái ǵ có thể làm vừa ḷng mọi người. Người th́ thích ít hơn, kẻ thích nhiều hơn; người thích ngắn, kẻ thích dài, người thích mặn, kể thích nhạt. Làm sao cho mọi người xích lại gần nhau, đồng thuận với nhau là điều chẳng bao giờ đạt được.

Tất cả chúng ta đều muốn thành tựu một cái ǵ đó trong đời. Nhưng thế giới này với bao nhiêu là phức tạp của nó làm cho không thể nào hoàn thành một cái ǵ. Thậm chí là Đức Phật, sinh ra với địa vị của một hoàng thái tử cũng nhận thấy không thể nào thành tựu một cái ǵ trong cuộc sống trần gian.

 

Trần Ngọc Bảo

trích dịch từ “Food for Thought”, tuyển tập các bài giảng của Thiền Sư Ajahn Chah.


 

Trang Trần Ngọc Bảo

Chân trần

art2all.net