SUY NIỆM MỖI NGÀY

Tuyệt tác cuối đời của Lev Tolstoy

( WISE THOUGHTS FOR EVERY DAY)

Đỗ Tư Nghĩa dịch theo bản Anh ngữ của Peter Serikin

 

.

 

 

28. SAU CÁI CHẾT
 

          Chúng ta thường hay nghĩ rằng, cuộc sống kéo dài giữa cái lúc ta sinh ra và cái lúc mà ta chết. Điều này cũng tương tự như việc nghĩ rằng, một cái ao th́ không có một cái bờ, và rằng, khi nước chảy đi, th́ cái ao cũng biến đi.

Nếu bạn yêu Thượng đế với tất cả linh hồn ḿnh, rồi th́ bạn biết rằng, đời bạn không kết thúc với cái chết của bạn. [110]

Người ta hỏi một hiền nhân về cuộc sống vĩnh cửu: “ Cái ǵ sẽ xảy ra cho chúng ta khi thế giới này kết thúc?” Ông đáp: “Tôi không cần thế giới, và tôi không sợ sự kết thúc của nó, bởi v́ tôi biết rằng linh hồn tôi là vĩnh cửu.”

Thượng đế là vĩnh hằng, ôm choàng tất cả, và hiện hữu băng qua không gian và thời gian. Thượng đế là tất cả những ǵ hiện hữu. Mọi sự hiện hữu trong Ngài [111]. Mọi sự sống, khi nó xuất hiện, không đến từ hư vô, mà đúng hơn, từ Thượng đế. Và khi cái chết đến mang chúng ta đi, nó không mang chúng ta vào cơi hư vô; nó mang chúng ta đến Thượng đế.
___________

 

[110]  Tất cả các tôn giáo lớn đều cho rằng, đời người không kết thúc với cái chết. Tuy nhiên, cái ǵ sẽ xảy ra sau cái chết ? Mỗi tôn giáo đều có những kiến giải khác nhau. Chẳng hạn, các tôn giáo như Ky tô giáo, Do Thái giáo, Hồi giáo cho rằng, linh hồn th́ bất biến, vĩnh cửu. Sau khi chết, linh hồn sẽ lên thiên đàng hay xuống địa ngục và ở đó đời đời. Đạo Phật không công nhận có linh hồn bất biến, vĩnh cửu, mà chỉ công nhận “thần thức.” Sau khi chết, thần thức sẽ thác sanh vào một trong sáu cơi, [trời, người, atula, ngạ quỷ, súc sanh, địa ngục] tùy theo nghiệp thiện hay ác của ḿnh – trừ hai trường hợp: a/ Do tu hành đắc đạo, thoát khỏi ṿng luân hồi, không c̣n tái sinh nữa. b/ Văng sanh về cơi Cực Lạc của đức A-di-đà.

[111] Những ư tưởng này rất gần với phiếm thần luận (pantheism) .
 

 

 

29. ĐỜI LÀ MỘT PHÚC LÀNH

 

         

          Mọi sự được ban cho chúng ta. Nếu bạn nh́n đúng hướng và t́m kiếm điều thiện tại những nơi mà nó thực sự hiện hữu – trong sự hợp nhất của linh hồn bạn với Thượng đế – rồi th́, bạn sẽ có mọi thứ mà bạn cần.

Cuộc sống là phúc lành cao nhất có thể có được [112]. Chúng ta thường hay bỏ quên niềm vui của cuộc đời này, mong đợi rằng, một ngày nào đó, một nơi nào đó, chúng ta có thể đạt được một phúc lành tốt hơn. Nhưng không thể có một phúc lành nào tốt hơn cái phúc lành này – ở đây, trong đời sống hằng ngày của bạn.

Phúc lành thực thụ của bạn nằm bên trong hai bàn tay của riêng bạn. Giống như một cái bóng, nó theo sau một cuộc sống thiện lành.

Nếu đời bạn không có vẻ giống như một phúc lành vô giới hạn và niềm vui vô giới hạn, th́ nó đang đi sai hướng.

Hăy cố sống đời bạn sao cho mà, nhỡ ra nếu nó kết thúc sớm, th́ thời gian c̣n lại, sẽ là một món quà bất ngờ.

___________

[112]  Câu này ngược hẳn lại quan niệm của Tolstoy trong Tự Thú của ông: “ Đời là vô nghĩa.” Tự Thú xuất bản năm 1884. Suy Niệm Mỗi Ngày xuất bản năm 1909. 

 

 

 

30. HẠNH PHÚC


 

          Nguồn hạnh phúc chân thực nằm ở trong trái tim bạn. Sẽ là ngốc nghếch, nếu bạn t́m kiếm nó ở nơi nào khác [113]. Bạn sẽ giống như kẻ chăn cừu kiếm t́m một con chiên lạc, trong khi nó được nhét vào ngay bên trong áo sơ mi của y.

Quy tắc thứ nhất của minh triết, là biết chính bạn [114]. Tuy nhiên, đây là cái khó làm nhất. Quy tắc thứ nhất của đức hạnh, là hạnh phúc với những điều nhỏ bé [115]; điều này nữa, cũng khó làm. Chỉ có những ai tuân theo những quy tắc này, mới đủ mạnh [116] để là một tấm gương đức hạnh cho người khác.

Nếu bạn chỉ yêu chính ḿnh, bạn không thể thực sự hạnh phúc. Hăy sống cho kẻ khác, rồi th́, bạn sẽ t́m thấy hạnh phúc chân thực.

Các bạn đang lang thang tới đâu, hỡi những con người bất hạnh? Đang t́m kiếm một cuộc sống tốt hơn? Bạn đang chạy đi xa, nhưng hạnh phúc phải được t́m thấy bên trong bạn. Nếu nó không có mặt bên trong, th́ nó không có mặt ở bất cứ nơi nào khác. Hạnh phúc nằm trong khả-năng-yêu-kẻ-khác của bạn.
 

__________________

[113]  Câu nói này gợi ta nhớ đến câu nói của chúa Jesus : “Vương quốc của Thượng đế ở bên trong các ngươi.” Đạo Phật cũng nói: “Phật tại tâm.” Nếu nh́n kỹ, ta có thể thấy rằng, các vị giáo chủ của mọi tôn giáo đều nói cùng một điều giống nhau, đó là, chân lư ở bên trong chúng ta, chứ không phải ở bên ngoài. Tuy nhiên, hầu như không mấy ai “ngộ” được cái chân lư xem ra “đơn giản” này. Từ khi con người xuất hiện trên trái đất cho đến nay, hầu như đa phần nhân loại đều chạy t́m thiên đàng ở khắp mọi nơi – mà không ngờ, như các bậc hiền nhân cho biết, nó nằm sẵn bên trong mỗi người.

[114] Đây là một lời khuyên đă được thốt lên từ thời cổ đại Hy Lạp, qua miệng của Socrates: “Hăy tự biết ḿnh.” Câu nói của Socrates rất hay, nhưng nhiều triết gia cho rằng, “cái biết” của Socrates c̣n nặng về “lư trí,” c̣n nằm trên b́nh diện “ư thức,” chưa đạt tới cái mà Krishnamurti gọi “tự tri” (self-knowledge). Tự tri của Krishnamurti có tính toàn diện, bao gồm cả b́nh diện ư thức lẫn vô thức.

Biết được ḿnh rất khó, bởi v́ chúng ta thường chỉ biết được cái phần cạn cợt nhất của đời sống tâm lư của ḿnh, đó là ư thức. Nhưng chúng ta khó biết được những tầng sâu hơn, là phần vô thức của ta.

Có một điều “nghịch lư” là, chúng ta biết quá nhiều điều ở bên ngoài và xung quanh ḿnh, nhưng chính bản thân ḿnh, lại là cái mà ta biết ít nhất. Điều này cắt nghĩa tại sao chúng ta cứ măi ngụp lặn trong… “bể khổ” ! Nhưng, ngẫm lại, th́ làm thế nào ta có thể hạnh phúc thực sự, nếu ta không trước hết “tự biết ḿnh”?

[115]Tâm lư chung của con người, là hiếm khi bằng ḷng với những phúc lành “bé nhỏ” của ḿnh: “được voi, đ̣i tiên.” Do vậy, mà con người cứ thấy khổ dài dài!

[116] Strong.

 

trang đỗ tư nghĩa

chân trần

art2all.net