TINH THẦN NGÀI VĨNH GIA

 



 

Nguyễn Văn Nho, ngày 22-3-1984


Ngày nay, khi trở lại Hội An với những ngôi nhà cổ cùng những bức tường rêu phong năm tháng, chúng ta sẽ thấy mơ hồ phảng phất giai điệu ngọt ngào của thời gian trên từng con đường thầm lặng... Những ngôi chùa cổ nằm tịch mặc ven thị xă với dáng dấp trầm tư, bao quanh là một vùng cát nóng hoang lương...

Vùng cát ấy và những làng mạc nghèo nàn khiến ta liên tưởng đến một trăm năm trước đây, Phước Lâm tự hăy c̣n là một ngôi chùa nằm hoàn toàn trong liêu vắng mà cát nóng ban trưa như dội lên trong ḷng kẻ quen đắm ch́m trong suy tư kia bao mật ngữ...

Ôi thâm sơn, ôi cùng cốc, ôi sa mạc ngút ngàn, phải chăng đó chính là những nơi mà một thời xa xưa bao thiền sư đă trở về để khai mở suối nguồn tâm linh vi diệu, và phải chăng đó là một h́nh thái lánh đời? – Không, sợ ǵ đời sống này mà thiền sư phải lánh, trái lại, sa mạc hoặc thâm sơn chính là nơi trọn vẹn nhất để thể hiện mối t́nh bao dung của ḿnh cùng thế cuộc sinh linh, đó là một trong những phong thái đóng góp tích cực nhất trong việc khai mở những mạch ngầm vi diệu đă, đang và sẽ chảy âm thầm trong từng ngơ ngách nhân gian, chảy và chảy măi không ngừng trong ḷng bao dân tộc...

Con sông hai lần
chảy lên núi thẳm
nên gót trần ta dẫm ngược lộ tŕnh mây
Ghé quán trạm
t́m vầng trăng đă mất
ghé chùa xưa
thăm tượng Phật lâu ngày

(Sông chảy hai lần – Triều Tâm Ảnh)

Thiền sư Vĩnh Gia đă trở về Phước Lâm sau nhiều năm lao khổ, hành điệu, tham học và chiêm bái nơi nơi. Người trở về chống gậy trúc nh́n nắng ban trưa lấp lánh trên cát, ngửa mặt đón từng trận gió mùa khô thổi qua một vùng hoang lương trống vắng...

Và từ dạo đó, nơi uyên mặc tịch nhiên này lặng lẽ tỏa ra một thứ ánh sáng chiếu diệu lan xa để những tâm hồn khát khao tuyệt đối mang theo. Ánh sáng đó chính là hành trạng, đức độ, là phong thái như nhiên của ngài, như những làn sóng vô h́nh lan tỏa trong không gian, sẽ được bắt gặp bởi những ai đang mở con mắt thứ ba trên lộ tŕnh thênh thang phiêu hốt. Hàng trăm đệ tử của ngài đă về đây thọ đại giới, khắp nơi từ Huế trở vào, đă nhiều lần ngài được thỉnh làm giáo thọ, đệ tam tôn chứng hoặc yết ma. Nhị vị cố ḥa thượng Tăng thống Giáo hội Phật giáo Việt Nam đă từng được truyền giới trong đại giới đàn năm Canh tuất (1910) tại Phước Lâm tự, và biết bao nhiêu người nữa đă thừa hưởng ánh sáng công đức của ngài trên con đường thênh thang tu học.
 

Nhưng đó chỉ là dấu tích ít ỏi của một cánh chim ngàn vô t́nh đậu lại giữa b́nh sa. C̣n tất cả những hành trạng khác của ngài cũng mất hút như bóng nhạn qua sông không hề lưu ảnh lại trên ḍng năm tháng...

“Nếu không phải bậc đạt đạo chân truyền th́ khó mà đảm nhận trách vụ hoằng pháp độ sanh”, đó là một trong những ḍng đầu tiên của bài văn bia ghi trên tháp. Và đó cũng là điều khiến ta luôn tưởng nhớ đến Ngài trong niềm cung kính trang nghiêm như tưởng nhớ về một bông hoa toàn thiện trong khu vườn quê hương vừa xa vừa gần.

Linh sơn phó chúc truyền chân tự
Sa lỗ hoang lương khởi Phật gia


Hai câu đối trên của đại sư Viên Giác hiện nay vẫn c̣n trong Phật tự, lặng lẽ trang nghiêm qua từng giai đoạn sinh tồn.

Tôi lại về Hội An, và lại ngồi dưới hiên chùa tĩnh mặc, khi màn trăng bàng bạc khắp nơi, để tự hỏi lại ḷng ḿnh trên dặm tŕnh sinh tử... Chỉ có tiếng côn trùng, vài chiếc lá rơi, và xa kia, thỉnh thoảng, từ ḍng sông Đế Vơng vọng lại, tôi nghe tiếng lanh canh gơ thuyền của một người dân chài cần mẫn dưới trời đêm khuya khoắc...



Phước Lâm tự, Hội an, khuya ngày 23 tháng 3 năm 1984
Nguyễn Văn Nho
 

 

chân trần

art2all.net