|
Tản mạn của Lê Duy Đoàn
Nguyễn Xuân Hoa CẢM NHẬN VỀ “ĐI T̀M NHÀNH HOA THẠCH THẢO” CỦA LÊ DUY ĐOÀN
Sau cuộc triển lăm tranh sơn dầu “Lạ” đầy ấn tượng tại Huế năm 2009, lần nầy Lê Duy Đoàn lại giới thiệu với thân hữu và công chúng Huế tập sách “Đi t́m nhành hoa thạch thảo”, tác phẩm đầu tay được anh công bố vào thời điểm sắp bước vào tuổi bảy mươi. Là tác phẩm đầu tay, nhưng “Đi t́m nhành hoa thạch thảo” thực sự là một tuyển tập đa dạng, đa phong cách với những hồi ức đậm chất Huế và giàu tính nhân văn,là những bài “bút luận” mang tính khảo cứu công phu, rành mạch, những bút kư văn nghệ giàu h́nh tượng, những truyện ngắn được kết cấu sắc sảo; thể hiện bằng một dạng bút pháp nhiều màu sắc, nhưng vẫn luôn ẩn chứa những cảm xúc tinh tế, pha lẫn sự dí dơm, “hoang ngầm” kiểu Huế. Có những đoạn tôi nghĩ Lê Duy Đoàn vừa gơ bàn phím vừa tủm tỉm cười trước những con chữ. Những hồi ức về thời thơ ấu ở trường làng, về những năm tháng hồn nhiên ở trường Quốc Học, về trận lụt kinh hoàng năm 1953, về ngôi trường Đại học Sư phạm Huế, về hoạt động của Đoàn Học sinh Phật tử Huế … không hẵn là một dạng hồi kư, một khúc tự truyện của riêng Lê Duy Đoàn, mà là một phần những trạng thái tinh thần của “Huế một thời vang bóng”, với h́nh ảnh sinh động của đám học tṛ ven đô, h́nh ảnh những bậc cha mẹ, những người thân chơn chất, đạo hạnh, những người thầy mẫu mực, những sinh hoạt học đường, sinh hoạt tôn giáo mang tính nhân văn trong một xă hội chưa bị suy đồi, tha hóa. Những bài bút luận về hoa thạch thảo, xăm hường, bún ḅ Huế, chùa Bái Đính, Selfie – Narcissus – Facebook – Ego…được biên khảo công phu, không phải chỉ từ các tư liệu thư tịch, mà c̣n có những trải nghiệm của bản thân tác giả; không chỉ là những kiến giải khoa học mà c̣n hàm chứa nhiều nhận xét, phê phán tĩnh táo, sắc sảo. Mấy bài bút kư về Bùi Giáng bán cháo gà, Người giàu nhất thế giới… thực sự là những bút kư văn học giàu h́nh tượng, vẽ phác lại chân dung độc đáo của người nghệ sĩ tài hoa, người tri âm tri kỷ vô danh của nghệ sĩ, sống an nhiên tự tại giữa những biến động đảo điên của cuộc đời. Đặc biệt, chỉ với hai truyện ngắn “Người dưng khác họ”, “Thơ vận vào người”, một truyện viết về mối t́nh đầu thơ mộng của hai người Huế xa quê, trong bối cảnh của một thời chiến tranh ác liệt; một truyện viết về cuộc sống bầm dập, nổi trôi, cũng của hai người Huế xa quê, trong thời hậu chiến nhưng không kém phần tao loạn, đă hé lộ một năng lực sáng tạo khác của Lê Duy Đoàn – năng lực đào sâu những ngóc ngách của cuộc sống để tái tạo thành những h́nh tượng văn học giàu tính nhân văn, lay động được cảm xúc thẩm mỹ của người đọc.
Hy vọng chúng ta sẽ c̣n tiếp nhận được những đứa con
tinh thần kế tiếp của Lê Duy Đoàn.
Nguyễn Xuân Hoa
|
