Lê Duy Đoàn

ĐI T̀M NHÀNH HOA THẠCH THẢO

Tản mạn của Lê Duy Đoàn

 

Sâm Thương

ĐOẠN ĐƯỜNG ĐẾN VỚI ...


          Tôi nhớ không lầm th́ tôi đă biết Lê Duy Đoàn ngay từ thời c̣n rất nhỏ, khi mới 8,9 tuổi, Đoàn ở Phú Thạnh, gần cửa Hữu, (có tên chữ là Tây Nam môn nằm ở phía Tây Nam của Kinh Thành Huế, được xây dựng vào năm 1809, dưới thời vua Gia Long, vọng lâu được xây dựng năm 1829 thời Minh Mạng. Đêm mồng 5.7.1885, vua Hàm Nghi đă xuất bôn từ cửa này ra khỏi Kinh Thành đi Tân Sở, ban hịch Cần Vương kêu gọi nhân dân nổi dậy chống Pháp). Đoàn học trường Tiểu học Vạn Xuận, một trường công lập. Muốn đến trường, ngày hai buổi Đoàn chỉ cần băng qua đường, leo lên đ̣ Kẻ Vạn chỉ mấy phút là đến. C̣n tôi ở giữa đoạn đường từ dốc cầu Bạch Hổ và trường tiểu học Vạn Xuân. Tôi không học cùng trường với Đoàn mà tôi học trường Sainte Marie, một trường tư thục do các nữ tu Thiên Chúa giáo thành lập trên đường đi lên chùa Linh Mụ, cách cầu Bạch Hổ khoảng 200 mét, nằm giữa Tiểu chủng viện và ḍng nữ tu Carmelo.

Dưới mắt Đoàn, đám học sinh của trường tôi (Sainte Marie) không mấy được thiện cảm, lư do Đoàn bị một đám học sinh lớn tuổi của trường tôi bắt nạt, thậm chí mở banh cặp và ném tất cả sách vở bút mực của Đoàn xuống biền. Thỉnh thoảng tôi và Đoàn có gặp nhau, nhưng h́nh như chưa có duyên số, nên chúng tôi chưa trở thành là bạn của nhau. Bẳng đi một thời gian dài, năm tôi được nhận vào học đệ tam th́ Đoàn học lớp đệ tứ cùng trường Quốc Học. Tôi đă bôn ba qua các trường Saint Denis ( Phường Đúc), rồi Pellerin và cuối cùng là Providence trước khi vào Quốc Học. Trong suốt thời gian học Quốc Học ,chỉ thỉnh thoảng gặp nhau chào hỏi trên đường đi về, nên chúng tôi vẫn chưa thân thiết với nhau.

Sau niên khóa 1962-1963 tôi rời khỏi trường Quốc Học, từ giă Huế vào thẳng Sàigon vừa đi học vừa làm báo như tôi đă từng mơ ước ngay từ những ngày c̣n bé thơ và coi đó như là nghiệp dĩ. C̣n Đoàn học Sư phạm Vạn vật ở Viện Đại Học Huế và ra trường đi dạy từ năm 1970. Từ năm 1969, tôi về làm việc tại Bộ Giáp dục, tôi t́nh cờ gặp lại Đoàn vài lần, khi Đoàn dạy ở Trường Trung học Đại Lộc, Quảng Nam. Có lần Đoàn cho tôi biết đang có ư định xin thuyên chuyển về Huế. Tôi đă cố gắng trong điều kiện có thể để giúp Đoàn thực hiện được mong ước của ḿnh. Sau đó Đoàn được chuyển về dạy ở trường Quốc Học, Huế. Tới lúc đó, h́nh như vẫn tôi và Đoàn vẫn chưa có được cái duyên hạnh ngộ.

Đến sau 30.4.1975 khi đang dạy ở trường Đại Học Mỹ Thuật tôi có dịp ra Huế t́m lại căn nhà cũ của gia đ́nh tôi, một vài lần tôi cũng có gặp lại Đoàn, khi đó Đoàn đang dạy trường Trung học Nguyễn Du, Huế. T́nh cảm đối với nhau trước kia vốn không mấy thân thiết, nhưng cũng là t́nh làng nghĩa xóm, nay gặp lại trong hoàn cảnh đổi dời của lịch sử, tâm trạng đứa nào cũng đều nặng gánh lo âu… Có thể v́ vậy mà cảm thấy gần gũi với nhau hơn, muốn cùng được chia sẻ. Tự nhiên lần đó, tôi buột miệng gợi ư Đoàn nên đưa gia đ́nh vào Sàigon sống biết đâu lại có thể t́m thấy cơ may nào khác hoặc hổ trợ nhau làm một việc ǵ đó hữu ích. Đoàn tán đồng ư kiến của tôi, và chuẩn bị mọi chuyện để thực hiện điều mong ước của ḿnh. Cuối năm 1983, Đoàn và gia đ́nh có mặt ở Sàigon.

Đúng như tôi dự đoán, rời khỏi Huế, Đoàn không c̣n là một nhà giáo sống một cuộc đời khiêm tốn mà đă trở thành một một người với nhiều tham vọng, hoạt động trên rất nhiều lănh vực. Đoàn đă làm việc cho nhiều công ty ngoại quốc, đă làm nhiều công việc khác nhau.. Có thể chưa thành công lắm, nhưng ít ra Đoàn cũng đă sống với những ǵ ḿnh muốn và yêu thích… Nhưng có lẽ điều làm cho chúng tôi gần gũi nhau hơn , chia sẻ với nhau nhiều hơn v́ chúng tôi cùng có nhiều điều tâm đắc. Đoàn của ngày hôm nay đă có thể mô tả thế giới sinh động chung quanh ḿnh, hay thế giới tâm hồn ḿnh bằng màu sắc sinh động của hội họa và hơn nửa, Đoàn cũng có khả năng thể hiện những suy nghĩ, những mơ ước của ḿnh bằng ng̣i bút , với sự khởi đầu là tác phẩm đầu tay: Đi t́m nhánh hoa thạch thảo .

Tôi có thể khẳng định Đoàn không ngừng lại đó…
 

Sâm Thương
 

 

chân trần

art2all.net