Lê Duy Đoàn

ĐẶC SAN QUỐC HỌC HUẾ 2016

          Trong hai thập kỷ 1955-1975 của một thời Quốc Học, Thầy giáo Châu Văn Tăng đã để lại cho đồng nghiệp và học sinh những dấu ấn khó quên.

Thầy Châu Văn Tăng sinh năm 1932 ( tuổi Nhâm Thân), thuộc lớp thầy giáo đàn anh của tôi (tôi sinh năm 1937 tuổi Đinh Sửu) nên tôi xin dùng đại từ Anh để viết về Thầy.

Anh Tăng vào dạy ở trường Quốc Học năm 1956, năm tôi mới vào Sài Gòn học Sư phạm. Năm 1961, tôi về trường Quốc Học thì qua năm 1962 Anh bị động viên vào trường Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức đến năm 1966 mới được giải ngũ về tiếp tục dạy học ở trường. Vì thế tôi chỉ thực sự gần gũi và thân thiết với anh Tăng khoảng 10 năm cùng giảng dạy và tham gia các sinh hoạt học đường trong tình hình đất nước có nhiều biến động.

Tháng 8 năm 1975, anh phải đi học tập cải tạo ở Ba Lạch rồi Bình Điền hơn 5 năm ( Có phải vì cái nghiệp văn chương chữ nghĩa nó vận vào cuộc đời anh? ), đến tháng 11 năm 1980 Anh mới được trở về với cuộc sống đời thường.

Ở nhà, Anh đọc sách, làm thơ, trồng rau, nuôi gà, đi chợ, nấu ăn để cùng chị Nguyễn Thị Chung đang là giáo viên trường Cấp 2 Thống Nhất nuôi dạy 3 con và cố gắng đưa các cháu vào đại học. Cháu đầu Châu Văn Phúc thi đậu vào trường Đại học Y Nha Dược Sài Gòn. Cháu thứ hai Châu Văn Tân vào Đại học Bách Khoa Đà Nẵng. Cháu Út Châu Văn Thức vào Đại học Y Khoa Huế. Về sau cả ba cháu đều ra trường với thứ hạng cao.

Đến mùa xuân năm 2001, Anh bị một cơn đột quị rồi hôn mê gần 1 tháng và qua đời hôm 15/3/2001 khi mới bước vào tuổi “cổ lai hy”.

Thương quý Anh, có người trong số bạn bè thân thiết đã nhận định như thế này về Anh: “Là một thầy giáo không có bằng sư phạm, là một Trưởng Hướng đạo không có Bằng Rừng, là một Huynh trưởng Phật tử không có Pháp Danh nhưng Anh đã đứng ngồi như Chánh Pháp, nói năng như Chánh Pháp và im lặng cũng như Chánh Pháp! ”.

Còn tôi, sau một trắng đêm thao thức đã viết được bài điếu văn mà Anh em Quốc Học giao phó để đọc trong tang lễ của Anh. Thế mà đã gần 15 năm trôi qua, hôm nay tôi muốn chép lại bài điếu văn này gởi đăng vào các đặc san cho các đồng nghiệp cũ của Anh, học trò cũ của Anh, tưởng nhớ và thấu hiểu về một người Bạn, một người Thầy.
 

ĐIẾU VĂN CỦA THẦY GIÁO PHAN KHẮC TUÂN,

NGUYÊN HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG QUỐC HỌC

ĐỌC TRƯỚC LINH CỮU CỦA THẦY GIÁO CHÂU VĂN TĂNG,

CỰU GIÁO SƯ TRƯỜNG QUỐC HỌC HUẾ - NGÀY 18/3/2001

Kính thưa Hương linh anh Châu Văn Tăng, cựu Giáo sư trường Quốc Học,
Kính thưa Chị cùng tang quyến,

Anh chị em chúng tôi là đồng nghiệp, đồng sự, thân hữu của Anh trong hai trường Quốc Học và Đồng Khánh, hôm nay tề tựu trước linh cữu của Anh mà ngậm ngùi khôn xiết.

Kính thưa anh,

Anh chị em chúng ta hầu hết là học sinh trường Quốc Học rồi trở thành thầy giáo trường này. Những năm tháng dưới mái nhà chung ấy đã hun đúc nên một tình cảm thân thiết giữa chúng ta và giữa chúng ta với ngôi trường yêu dấu. Tình cảm ấy cũng âm thầm vương vấn với ngôi trường duyên nợ chỉ cách một con đường mà đã có lần, trong một tùy bút, anh gọi là “con đường tơ hồng”.

Chúng tôi biết anh là người thầy không có nhiều học vị bằng người nhưng kiến thức uyên bác của anh thì mấy ai sánh kịp. Anh không giữ trọng trách chức quyền nhưng trước chức quyền anh luôn vững vàng tinh thần kẻ sĩ. Anh không nhiều tiền lắm của nhưng lúc nào cũng hào phóng phong lưu. Anh không là văn nhân thi sĩ nhưng thi phú của anh thì thấm thía lòng người. Anh đâu có phải là kịch tác gia hay đạo diễn nhưng kịch bản của anh thuở nào đã cho học sinh Quốc Học của chúng mình làm nên một vở “đại quảng diễn” để thành phố Huế nhớ mãi không quên.

Kính thưa anh,

Có phải vì anh lắm tài nên đời anh nhiều lận đận? vì thế mà anh chị em chúng tôi không những quý mà còn thương anh. Cả một đời, với cái tâm, anh đã sống tận tình với gia đình, với trường, với thầy, với bạn, với học trò, với sách vở, cả đến với cầm thú, cây cỏ gần gũi quanh anh. Cái tâm ấy đã làm cho anh trở thành một người Thầy khó quên của trường Quốc Học và cái tâm ấy trong thời gian sau này đã góp phần làm đậm đà thêm tình thân ái giữa anh chị em chúng tôi để hôm nay đến thăm anh lần cuối đông đủ như thế này.

Kính thưa chị và tang quyến,
Cho phép chúng tôi được nhắc lại lời anh tâm sự:

“ Quàng tay lên, thân bằng tôi tứ xứ,
Xin không ngoa một lời, không sai một chữ.
Nhưng vì hôm nay là ta bàn về tâm sự.
Cái chi nhốt trong tim là thật,
Điều gì người đọc, thật là hư.
Vậy khó hiểu được nhau xin ngàn phương tha thứ’’

Hôm kia, khi nhìn anh lần cuối đang đi vào giấc ngủ ngàn năm, chúng tôi thấy khuôn mặt anh đẹp và thanh thoát như nét mặt thiền sư, nhưng nhìn kỹ môi anh thì dường như ẩn hiện một thoáng mỉm cười bao dung thương mến, vừa một chút khẩy cười tiếu ngạo với trần thế sau lưng. Và như anh nói: ’’rốt cuộc vẫn là kẻ viễn hành cô lữ’’

Anh ra đi làm người ‘’viễn hành cô lữ’’ để lại muôn vàn hụt hẫng tiếc thương cho Chị, cho các cháu, cho tang quyến và cho tất cả bè bạn chúng tôi.

Xin chân thành chia nỗi bi thương này cùng Chị, các cháu và tang quyến.

Cầu mong anh thanh thản về với thiên thu.

Thay mặt các đồng nghiệp, đồng sự, thân hữu Quốc Học Đồng Khánh của anh.

Phan Khắc Tuân
 

chân trần

art2all.net